Realizacja projektu Chiroksero na Wyżynie Miechowskiej już za nami…

31 grudnia 2020r. był dniem kończącym nie tylko miniony rok, ale również realizację części kserotermicznej projektu POIS.02.04.00-00-0180/16-00 pn. „Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk chronionych w ramach sieci Natura 2000 w Małopolsce”. Projekt popularyzowany był pod skróconą nazwą Chiroksero i obejmował działania ukierunkowane na ochronę trzech gatunków nietoperzy oraz ochronę siedlisk kserotermicznych i gatunków z nimi związanych, w latach 2017-2020. Głównym celem projektu była poprawa stanu zachowania siedlisk 6210-murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea) i 5130 – zarośla jałowca pospolitego w murawach nawapiennych, poprzez ograniczenie sukcesji oraz eliminację rodzimych gatunków ekspansywnych.

Działaniami objęto 17 obszarów Natura 2000 na Wyżynie Miechowskiej i jeden obszar na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej – Dolinę Prądnika.

Zadania, które  udało nam się zrealizować w minionym projekcie:

– wypas owiec i kóz na łącznej powierzchni ponad 31 ha

– wycinka i karczowanie nadmiaru drzew i  krzewów na powierzchni ponad 26ha

– monitoring stanu przedmiotów ochrony, w tym siedlisk 6210 i 5130 oraz gatunków 1902 obuwika pospolitego (Cypripedium calceolus) i 2249 dziewięćsiła popłocholistnego (Carlina onopordifolia) (17 obszarów Natura 2000)

– monitoring wpływu wypasu na 3 gatunki storczyków: dwulistnik muszy (Ophrys insectifera), obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) i storczyk kukawka (Orchis militaris)

– analizę składu muraw w celu oceny zasobności bazy pokarmowej

Dzięki owocnej współpracy z lokalnymi urzędami gmin, Starostwem powiatowym w Miechowie, a także: Nadleśnictwem Miechów, Stowarzyszeniem Rozwoju społecznego „Duch”, Ojcowskim Parkiem Narodowym, Centrum Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Jury, Strażą Ochrony Przyrody w Miechowie, udało nam się przeprowadzić łącznie ok.50 spotkań dedykowanych różnym grupom odbiorów oraz 12 lekcji w terenie dla uczniów i uczestników półkolonii letnich.  Zainicjowaliśmy Powiatowe Sympozjum Murawowe, którego kolejną edycję planujemy w bieżącym roku. Poza spotkaniami obejmującymi tematyką zróżnicowanie, zagrożenia i ochronę muraw kserotermicznych, zorganizowaliśmy m.in.:

  • Spotkanie dla ekspertów przyrodniczych i doradców rolnośrodowiskowych (z udziałem GDOŚ i ARiMR) na temat realizacji pakietu 4 w kontekście planów zadań ochronnych.
  • Szkolenie dla wypasających oraz wyjazdy do pienińskich bacówek
  • Pokaz kulinarny – przygotowanie potraw z jagnięciny
  • Warsztaty filcowania (wyrabianie kwiatów z wełny)
  • Pokaz pracy psów pasterskich
  • Prelekcje dotyczące form ochrony przyrody na Wyżynie Miechowskiej
  • Warsztaty plastyczne – tworzenie kompozycji  „Las w słoiku”
  • Zajęcia w terenie wraz konkursami i możliwością  stworzenia własnego zielnika

Murawy kserotermiczne na Wyżynie Miechowskiej stały się przedmiotem zainteresowań nie tylko botaników i entomologów, ale również zespołu badającego interakcje między roślinami a mikroorganizmami. W 2020 r.  naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ i Instytutu Botaniki UJ rozpoczęli w porozumieniu z RDOŚ w Krakowie badania mikrobiomu wybranych gatunków roślin kserotermicznych oraz podłoża, z którymi są związane. Wstępne wyniki analiz zostaną zaprezentowane w bieżącym roku, a badania będą kontynuowane przez kolejne lata.

Rok 2021 otwiera następny etap działań, które będziemy realizować w ramach kolejnego projektu. Mamy nadzieję, że będzie to czas, w którym wykorzystamy nie tylko wypracowane i sprawdzone metody ochrony czynnej , ale zrealizujemy wiele nowych ciekawych pomysłów …